خطبۀ شعبانیه

عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ علیه السلام قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ -صلی الله علیه و آله- خَطَبَنَا ذَاتَ یَوْمٍ فَقَالَ:

 

 از امام رضا(ع) به‌واسطۀ پدران گرامی‌شان از حضرت علی(ع) نقل شده‌است که فرمودند: روزی [از روزهای آخر ماه شعبان] پیامبر اکرم(ص) خطبه‌ای به این مضمون خواندند:

 

أَیُّهَا النَّاسُ!

إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَیْکُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَکَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ

شَهْرٌ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ أَفْضَلُ الشُّهُورِ

وَ أَیَّامُهُ أَفْضَلُ الْأَیَّامِ

وَ لَیَالِیهِ أَفْضَلُ اللَّیَالِى

وَ سَاعَاتُهُ أَفْضَلُ السَّاعَاتِ

 

اى مردم!

ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوى شما رو کرده است.

ماهى که نزد خدا، بهترین ماه‌هاست

و روزهایش بهترین روزها

و شب‌هایش بهترین شب‌ها

و ساعت‌هایش بهترین ساعت‌هاست.

 

هُوَ شَهْرٌ دُعِیتُمْ فِیهِ إِلَى ضِیَافَةِ اللَّهِ

وَ جُعِلْتُمْ فِیهِ مِنْ أَهْلِ کَرَامَةِ اللَّهِ

أَنْفَاسُکُمْ فِیهِ تَسْبِیحٌ

وَ نَوْمُکُمْ فِیهِ عِبَادَةٌ

وَ عَمَلُکُمْ فِیهِ مَقْبُولٌ

وَ دُعَاؤُکُمْ فِیهِ مُسْتَجَابٌ

 

ماهى که در آن شما را به مهمانى خدا دعوت کرده‌اند

و شما در آن از اهل کرامت خدا شده‌اید.

نَفَس‌هاى شما در آن، ثواب تسبیح و ذکر خدا دارد

و خواب شما ثواب عبادت.

اعمال شما در آن پذیرفته است

و دعاهاى شما مستجاب،

 

فَاسْأَلُوا اللَّهَ رَبَّکُمْ بِنِیَّاتٍ صَادِقَةٍ وَ قُلُوبٍ طَاهِرَةٍ

أَنْ یُوَفِّقَکُمْ لِصِیَامِهِ وَ تِلَاوَةِ کِتَابِهِ.

فَإِنَّ الشَّقِیَّ مَنْ حُرِمَ غُفْرَانَ اللَّهِ فِى هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِیمِ

 

پس، از پروردگار خویش با نیت‌هاى راستین و دل‌هاى پاک،بخواهید که

توفیق روزۀ این ماه و تلاوت قرآن در آن را به شما عنایت فرماید.

پس شقى و بدبخت، آن کسى است که در این ماه بزرگ، از آمرزش خدا بى‌بهره شود.

 

وَ اذْکُرُوا بِجُوعِکُمْ وَ عَطَشِکُمْ فِیهِ جُوعَ یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ عَطَشَهُ

وَ تَصَدَّقُوا عَلَى فُقَرَائِکُمْ وَ مَسَاکِینِکُمْ

وَ وَقِّرُوا کِبَارَکُمْ وَارْحَمُواصِغَارَکُمْ

وَ صِلُوا أَرْحَامَکُمْ.

 

در این ماه باگرسنگى و تشنگى خود، گرسنگى و تشنگى روز قیامت را بیاد آورید.

به فقیران و درماندگان کمک ویاری کنید.

به پیران و کهنسالان احترام و به کودکانتان ملاطفت و مهربانى نموده

و با خویشاوندان رفت‌و‌آمد داشته باشید.

 

وَ احْفَظُوا أَلْسِنَتَکُمْ

وَ غُضُّوا عَمَّا لَا یَحِلُّ النَّظَرُ إِلَیْهِ أَبْصَارَکُمْ

وَ عَمَّا لَا یَحِلُّ الِاسْتِمَاعُ إِلَیْهِ أَسْمَاعَکُمْ

وَ تَحَنَّنُوا عَلَى أَیْتَامِ النَّاسِ یُتَحَنَّنْ عَلَى أَیْتَامِکُمْ

وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ مِنْ ذُنُوبِکُمْ.

 

زبان خود را از گفتار ناشایست نگاه دارید.

دیدگان خود را از دیدن ناروا و حرام بپوشانید

و گوش‌هاى خود را از شنیدن آنچه نادرست است، باز دارید.

با یتیمان مردم مهربانى کنید تا بعد از شما با یتیمان شما مهربانى کنند.

از گناهان خود به سوى خدا توبه و بازگشت کنید.

 

وَ ارْفَعُوا إِلَیْهِ أَیْدِیَکُمْ بِالدُّعَاءِ فِى أَوْقَاتِ صَلَاتِکُمْ

فَإِنَّهَا أَفْضَلُ السَّاعَاتِ

یَنْظُرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهَا بِالرَّحْمَةِ إِلَى عِبَادِهِ

یُجِیبُهُمْ إِذَا نَاجَوْهُ

وَ یُلَبِّیهِمْ إِذَا نَادَوْهُ

وَ یُعْطِیهِمْ إِذَا سَأَلُوهُ

وَ یَسْتَجِیبُ لَهُمْ إِذَا دَعَوْهُ.

 

در اوقات نماز، دست‌هاى خود را به دعا بردارید،

زیرا که وقت نماز بهترین ساعت‌هاست

و در این اوقات، حق تعالى با رحمت، به بندگانش مى‌نگرد

و اگر با او مناجات کنند، پاسخشان دهد

و چنانچه او را ندا کنند لبیکشان گوید

و اگر از او بخواهند عطا کند

و چون او را بخوانند مستجابشان گرداند.

 

أَیُّهَا النَّاسُ

إِنَّ أَنْفُسَکُمْ مَرْهُونَةٌ بِأَعْمَالِکُمْ

فَفُکُّوهَا بِاسْتِغْفَارِکُمْ

وَ ظُهُورَکُمْ ثَقِیلَةٌ مِنْ أَوْزَارِکُمْ

فَخَفِّفُوا عَنْهَا بِطُولِ سُجُودِکُمْ

 

اى مردم!

جان‌هایتان در گرو اعمال شماست.

پس با طلب آمرزش از خدا، آن‌ها را از گرو، خارج کنید.

پشت شما از بار گناهان سنگین است،

پس با طولانی‌کردن سجده‌ها، آن را سبک گردانید

 

وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ أَقْسَمَ بِعِزَّتِهِ

أَنْ لَا یُعَذِّبَ الْمُصَلِّینَ وَ السَّاجِدِینَ

وَ أَنْ لَا یُرَوِّعَهُمْ بِالنَّارِ یَوْمَ یَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ.

 

 و بدانید که حق‌تعالى به عزّت خود سوگند یاد کرده است

که نمازگزاران و سجده‌کنندگان در این ماه را عذاب نکند

و در روز قیامت آن‌ها را از آتش دوزخ در امان دارد.

 

أَیُّهَا النَّاسُ

مَنْ فَطَّرَ مِنْکُمْ صَائِماً مُؤْمِناً فِى هَذَا الشَّهْرِ

کَانَ لَهُ بِذَلِکَ عِنْدَ اللَّهِ عِتْقُ نَسَمَةٍ وَ مَغْفِرَةٌ لِمَا مَضَى مِنْ ذُنُوبِهِ،

قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَیْسَ کُلُّنَا یَقْدِرُ عَلَى ذَلِکَ

فَقَالَ (ص) اتَّقُوا النَّارَ

وَ لَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ اتَّقُوا النَّارَ وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاء

 

اى مردم!

هرکه از شما روزه‌دار مؤمنى را در این ماه افطار دهد،

نزد خدا پاداش بنده‌آزادکردن و آمرزش گناهان گذشته‌اش را خواهد داشت.

برخى از اصحاب گفتند: یا رسول الله! همۀ ما قادر به انجام آن نیستیم.

حضرت فرمود: با افطاردادن روزه‌داران، از آتش جهنم بپرهیزید

اگرچه به نصف دانۀ خرما و یا به یک جرعه آب باشد.

 

أَیُّهَا النَّاسُ

مَنْ حَسَّنَ مِنْکُمْ فِى هَذَا الشَّهْرِ خُلُقَهُ

کَانَ لَهُ جَوَازاً عَلَى الصِّرَاطِ یَوْمَ تَزِلُّ فِیهِ الْأَقْدَامُ

وَ مَنْ خَفَّفَ فِى هَذَا الشَّهْرِ عَمَّا مَلَکَتْ یَمِینُهُ

خَفَّفَ اللَّهُ عَلَیْهِ حِسَابَهُ

وَ مَنْ کَفَّ فِیهِ شَرَّهُ

کَفَّ اللَّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ یَوْمَ یَلْقَاهُ

وَ مَنْ أَکْرَمَ فِیهِ یَتِیماً

أَکْرَمَهُ اللَّهُ یَوْمَ یَلْقَاهُ.

 

 اى مردم!

هرکس اخلاق خود را در این ماه نیکو کند،

از صراط، آسان بگذرد، آن روز که قدم‌ها، بر آن بلغزد.

هرکس در  این ماه کارهاى غلامان و مستخدمان خود را سبک گرداند،

خدا در قیامت حساب او را آسان کند.

هرکس در این ماه از آزاررساندن به مردم خوددارى کند،

حق تعالى، روز قیامت،خشم خود را از او بازدارد.

هرکس در این ماه یتیم بى‌پدرى را گرامى دارد،

خدا او را در قیامت عزیز گرداند.

 

وَ مَنْ وَصَلَ فِیهِ رَحِمَهُ

وَصَلَهُ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ یَوْمَ یَلْقَاهُ

وَ مَنْ قَطَعَ فِیهِ رَحِمَهُ

قَطَعَ اللَّهُ عَنْهُ رَحْمَتَهُ یَوْمَ یَلْقَاهُ

وَ مَنْ تَطَوَّعَ فِیهِ بِصَلَاةٍ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ

وَ مَنْ أَدَّى فِیهِ فَرْضاً کَانَ لَهُ ثَوَابُ مَنْ أَدَّى سَبْعِینَ فَرِیضَةً فِیمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ.

 

هرکس در این ماه صلۀ رحم کند و با خویشان بپیوندد،

خدا او را در قیامت به رحمت خود واصل گرداند

و هرکس در این ماه رابطه‌اش را با خویشان خود قطع کند،

خداوند در قیامت رحمت خود را از او دریغ نماید.

هرکس در این ماه نماز مستحبى بپا دارد، خداوند او را از آتش جهنم برهاند

و کسى که نماز واجبى بجا آورد، خداوند  ثواب هفتاد نماز واجب در ماههاى دیگر را به او عطا کند.

 

وَ مَنْ أَکْثَرَ فِیهِ مِنَ الصَّلَاةِ عَلَیَّ

ثَقَّلَ اللَّهُ مِیزَانَهُ یَوْمَ تَخِفُّ الْمَوَازِینُ

وَ مَنْ تَلَا فِیهِ آیَةً مِنَ الْقُرْآنِ

کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ فِى غَیْرِهِ مِنَ الشُّهُورِ.

 

هرکس در این ماه بسیار بر من صلوات فرستد،

خداوند کفۀ سبک اعمال او را سنگین گرداند.

و هرکس که در این ماه یک آیه از قرآن تلاوت کند،

ثواب کسى را دارد که در ماههاى دیگر قرآن را ختم کرده باشد.

 

أَیُّهَا النَّاسُ

إِنَّ أَبْوَابَ الْجِنَانِ فِى هَذَا الشَّهْرِ مُفَتَّحَةٌ

فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا یُغَلِّقَهَا عَنْکُمْ

وَ أَبْوَابَ النِّیرَانِ مُغَلَّقَةٌ

فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا یُفَتِّحَهَا عَلَیْکُمْ

وَالشَّیَاطِینَ مَغْلُولَةٌ

فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا یُسَلِّطَهَا عَلَیْکُمْ.

 

اى مردم!

درهاى بهشت در این ماه گشوده است،

از پروردگار خود بخواهید که آن‌ها را بر روى شما نبندد.

و درهاى جهنم در این ماه بسته است،

از خدا بخواهید که آن‌ها را بر روى شما نگشاید.

شیاطین در این ماه در غل و زنجیرند.

از خدا بخواهید که آنها را بر شما مسلط نگرداند.

 

قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ -علیه‌السلام- فَقُمْتُ فَقُلْتُ

یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِى هَذَا الشَّهْرِ؟

فَقَالَ یَا أَبَا الْحَسَنِ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِى هَذَا الشَّهْرِ الْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ.

 

على(ع) مى‌فرماید: در این حال از جا برخاسته و عرض کردم،

اى پیامبر خدا! برترین اعمال در این ماه چیست؟

حضرت فرمود: اى ابا الحسن! برترین اعمال در این ماه پرهیز از محرمات است.

 

[وسائل ‏الشیعة، ج 10، ص 314]

/ 0 نظر / 8 بازدید